
Wat doet een plastisch chirurg precies?
Een plastisch chirurg is een medisch specialist met een jarenlange opleiding die zich richt op het herstellen, reconstrueren en verbeteren van het menselijk lichaam. Van borstreconstructie na kanker tot cosmetische neuscorrecties - het werkgebied van een plastisch chirurg is breed en veelzijdig. In dit artikel ontdek je precies wat een plastisch chirurg doet en hoe deze specialist jou kan helpen.
Let op: Dit artikel is informatief bedoeld. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde plastisch chirurg voor persoonlijk advies over jouw specifieke situatie.
Op zoek naar een plastisch chirurg? Vind een specialist bij jou in de buurt →
Wat is een plastisch chirurg?
Een plastisch chirurg is een medisch specialist die gespecialiseerd is in plastische, reconstructieve en handchirurgie. De term 'plastisch' komt van het Griekse woord 'plastikos', wat 'vormen' of 'boetseren' betekent. Dit verwijst naar het kernprincipe van het vak: het (her)vormen van lichaamsweefsels.
Het vakgebied van de plastisch chirurg bestaat uit drie hoofdpijlers:
- Reconstructieve chirurgie: het herstellen van vorm en functie na ziekte, ongeval of bij aangeboren afwijkingen
- Cosmetische chirurgie: het verbeteren van het uiterlijk bij gezonde mensen
- Handchirurgie: behandeling van aandoeningen en letsels van de hand en pols
De officiële en volledige titel is plastisch, reconstructief en handchirurg. Dit benadrukt dat handchirurgie een integraal onderdeel is van het specialisme. Alleen artsen die in het BIG-register staan geregistreerd als specialist plastische chirurgie mogen deze titel voeren.
Wil je weten wanneer je een plastisch chirurg moet raadplegen? Lees dan ons artikel over wanneer je een plastisch chirurg inschakelt.
De opleiding tot plastisch chirurg
De weg naar plastisch chirurg is lang en intensief. Het is een van de langste medische specialisaties in Nederland, met een totale opleidingsduur van minimaal 12 tot 14 jaar. Alleen de meest gemotiveerde en getalenteerde artsen worden toegelaten tot de opleiding, die zeer competitief is met slechts een beperkt aantal opleidingsplaatsen per jaar.
Tijdens de opleiding leert de toekomstige plastisch chirurg alle facetten van het vak: van het hechten van complexe wonden tot het uitvoeren van microchirurgische reconstructies waarbij bloedvaten van minder dan een millimeter aan elkaar worden gehecht. De opleiding vindt plaats in gespecialiseerde opleidingscentra door heel Nederland.
Geneeskunde studie
6 jaarDe basis van elke medische carrière begint met de studie geneeskunde. Studenten leren de fundamenten van het menselijk lichaam, ziekteleer, diagnostiek en behandeling. Na succesvolle afronding mag men zich arts noemen.
Basisarts (ANIOS)
1-2 jaarNa de studie werken veel toekomstige plastisch chirurgen eerst als arts-assistent niet in opleiding (ANIOS) om ervaring op te doen. Dit is niet verplicht maar verhoogt de kans op een opleidingsplaats.
Common trunk chirurgie
2 jaarDe officiële specialisatie begint met een gemeenschappelijke chirurgische basisopleiding. Hier leert de arts algemene chirurgische vaardigheden die de basis vormen voor alle chirurgische specialismen.
Specialisatie plastische chirurgie
4 jaarNa de common trunk volgt de specifieke opleiding tot plastisch, reconstructief en handchirurg. Dit omvat rotaties in verschillende ziekenhuizen en aandachtsgebieden, van brandwondenzorg tot microchirurgie.
Subspecialisatie (optioneel)
1-2 jaarVeel plastisch chirurgen kiezen voor verdere subspecialisatie, bijvoorbeeld in handchirurgie, craniofaciale chirurgie, borstchirurgie of esthetische chirurgie. Dit gebeurt via fellowships.
Na deze jarenlange opleiding beschikt de plastisch chirurg over uitgebreide kennis van anatomie, wondgenezing, microchirurgie en esthetiek. Ze zijn getraind om zowel functionele als esthetische problemen op te lossen met chirurgische technieken. De combinatie van medische kennis, chirurgische vaardigheden en esthetisch inzicht maakt de plastisch chirurg uniek onder de medische specialismen.
Ook na de opleiding blijven plastisch chirurgen zich ontwikkelen door verplichte nascholing, het bijwonen van congressen en het leren van nieuwe technieken. Het vakgebied is continu in beweging met innovaties op het gebied van minimaal invasieve chirurgie, 3D-printing en regeneratieve geneeskunde.
Reconstructieve behandelingen
Reconstructieve chirurgie vormt een groot en belangrijk deel van het werk van een plastisch chirurg. Het doel is het herstellen van vorm en functie na ziekte, ongeval of bij aangeboren afwijkingen. Deze ingrepen zijn vaak medisch noodzakelijk en worden meestal (deels) vergoed door de zorgverzekering.
Na kanker
- Borstreconstructie na borstkanker (mastectomie)
- Reconstructie na verwijdering huidkanker
- Herstel na hoofd-halskanker operaties
- Reconstructie na sarcoomverwijdering
Na trauma of ongeval
- Behandeling van brandwonden en littekens
- Reconstructie na verkeersongevallen
- Herstel van gezichtsverwondingen
- Microchirurgische reconstructies
Aangeboren afwijkingen
- Schisis (hazenlip en gespleten gehemelte)
- Oorafwijkingen (flaporen, microtie)
- Syndactylie (vergroeide vingers)
- Craniofaciale afwijkingen
Functionele problemen
- Ooglidcorrectie bij gezichtsveldbeperking
- Borstverkleining bij rugklachten
- Buikwandcorrectie na groot gewichtsverlies
- Correctie gynecomastie (mannenborstontwikkeling)
Handchirurgie
- Carpaal tunnelsyndroom
- Ziekte van Dupuytren
- Trigger finger
- Handletsels en zenuwchirurgie
Lees meer over reconstructieve chirurgie en de mogelijkheden die er zijn.
Cosmetische behandelingen
Cosmetische chirurgie richt zich op het verbeteren van het uiterlijk bij gezonde mensen. Het doel is niet herstel maar verfraaiing. Deze ingrepen worden uitgevoerd op verzoek van de patiënt en worden vrijwel nooit vergoed door de zorgverzekering.
Een goede plastisch chirurg voert een cosmetische ingreep alleen uit wanneer de patiënt gezond is, realistische verwachtingen heeft en uit eigen motivatie handelt. Lees meer over de psychologie achter cosmetische keuzes.
Gezicht
- Neuscorrectie (rhinoplastiek)
- Ooglidcorrectie (blepharoplastiek)
- Facelift (ritidectomie)
- Oorcorrectie (otoplastiek)
- Kinprothese of kincorrectie
Borsten
- Borstvergroting (mammaugmentatie)
- Borstverkleining (mammareductie)
- Borstlift (mastopexie)
- Borstcorrectie bij mannen
- Tepelcorrectie
Lichaam
- Buikwandcorrectie (abdominoplastiek)
- Liposuctie (vetafzuiging)
- Armcorrectie (brachioplastiek)
- Dijbeencorrectie
- Body lift na gewichtsverlies
Waar werkt een plastisch chirurg?
Plastisch chirurgen werken op verschillende locaties, afhankelijk van hun specialisatie en de aard van de behandelingen die ze uitvoeren. Veel plastisch chirurgen combineren werkzaamheden op meerdere locaties.
Ziekenhuizen
In algemene en academische ziekenhuizen voeren plastisch chirurgen vooral reconstructieve ingrepen uit. Ze werken samen met andere specialismen in multidisciplinaire teams, bijvoorbeeld bij kankerbehandeling of traumazorg.
Academische centra
In universitaire medische centra vindt ook wetenschappelijk onderzoek plaats en worden complexe gevallen behandeld. Hier worden nieuwe technieken ontwikkeld en worden artsen opgeleid.
Privéklinieken
Gespecialiseerde privéklinieken richten zich vaak op cosmetische behandelingen. Plastisch chirurgen werken hier in een omgeving die specifiek is ingericht voor esthetische ingrepen.
Eigen praktijk
Sommige plastisch chirurgen hebben een eigen praktijk waar ze zowel consulten doen als kleinere ingrepen uitvoeren. Grotere operaties vinden dan plaats in een samenwerkende kliniek.
Hoe herken je een echte plastisch chirurg?
In Nederland is de titel 'plastisch chirurg' wettelijk beschermd. Alleen artsen die geregistreerd staan in het BIG-register als specialist plastische chirurgie mogen deze titel voeren. Dit is belangrijk om te weten, want niet iedereen die cosmetische behandelingen aanbiedt is ook daadwerkelijk plastisch chirurg.
Zo controleer je of iemand echt plastisch chirurg is
- Stap 1: Ga naar bigregister.nl
- Stap 2: Zoek op de naam van de arts
- Stap 3: Controleer of 'plastische chirurgie' als specialisme vermeld staat
- Stap 4: Check of de registratie actueel is (niet doorgehaald)
Extra kwaliteitskeurmerk: NVPC-lidmaatschap (Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie) betekent dat de chirurg zich houdt aan kwaliteitseisen en nascholing volgt.
Lees ons uitgebreide artikel over hoe je de juiste plastisch chirurg kiest en wat het verschil is tussen een plastisch chirurg en cosmetisch arts.
Veelgestelde vragen
Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat een plastisch chirurg doet.
Wat doet een plastisch chirurg precies?
Een plastisch chirurg is een medisch specialist die zich richt op het herstellen, reconstrueren of verbeteren van het uiterlijk en de functie van lichaamsdelen. Dit omvat reconstructieve chirurgie na ongevallen, ziekte of aangeboren afwijkingen, handchirurgie, en cosmetische ingrepen om het uiterlijk te verbeteren. De officiële titel is plastisch, reconstructief en handchirurg.
Wat is het verschil tussen reconstructieve en cosmetische chirurgie?
Reconstructieve chirurgie herstelt functie en uiterlijk na trauma, ziekte of bij aangeboren afwijkingen. Het doel is normalisatie en herstel van wat verloren is gegaan. Cosmetische chirurgie verbetert het uiterlijk bij gezonde mensen die bepaalde aspecten willen veranderen. Het doel is verfraaiing. Beide disciplines vallen onder het vakgebied van de plastisch chirurg en vaak overlappen ze, zoals bij functionele ooglidcorrecties.
Hoe lang duurt de opleiding tot plastisch chirurg?
De opleiding tot plastisch chirurg duurt minimaal 12-14 jaar. Dit bestaat uit 6 jaar geneeskunde studie, vaak 1-2 jaar werkervaring als basisarts, 2 jaar chirurgische basisopleiding (common trunk) en 4 jaar specialisatie in plastische, reconstructieve en handchirurgie. Veel chirurgen doen daarna nog 1-2 jaar subspecialisatie via een fellowship.
Heb ik een doorverwijzing nodig voor een plastisch chirurg?
Voor reconstructieve ingrepen die medisch noodzakelijk zijn en vergoed moeten worden door de zorgverzekering, heb je meestal een doorverwijzing van je huisarts nodig. Voor cosmetische ingrepen kun je vaak direct een consult aanvragen bij een privékliniek zonder doorverwijzing, omdat je deze zelf betaalt.
Worden plastische chirurgie ingrepen vergoed?
Reconstructieve ingrepen die medisch noodzakelijk zijn worden vaak geheel of gedeeltelijk vergoed door de basisverzekering. Denk aan borstreconstructie na kanker, ooglidcorrectie bij gezichtsveldbeperking, of behandeling van brandwonden. Cosmetische ingrepen worden vrijwel nooit vergoed omdat ze niet medisch noodzakelijk zijn. Vraag altijd vooraf bij je verzekeraar naar de vergoedingsmogelijkheden.
Waar werkt een plastisch chirurg?
Plastisch chirurgen werken op verschillende plekken: in algemene en academische ziekenhuizen (vooral reconstructieve chirurgie), in gespecialiseerde privéklinieken (vooral cosmetische chirurgie), en soms in een eigen praktijk. Veel plastisch chirurgen combineren werkzaamheden in zowel ziekenhuis als privékliniek.
Hoe herken ik een echte plastisch chirurg?
Een echte plastisch chirurg is geregistreerd in het BIG-register als specialist plastische chirurgie. Controleer dit gratis op bigregister.nl door op naam te zoeken. NVPC-lidmaatschap (Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie) is een extra kwaliteitskeurmerk. Alleen BIG-geregistreerde plastisch chirurgen mogen deze wettelijk beschermde titel voeren.
Wat is handchirurgie en doet een plastisch chirurg dat ook?
Handchirurgie is officieel onderdeel van de opleiding plastische chirurgie. De volledige titel is daarom plastisch, reconstructief en handchirurg. Plastisch chirurgen behandelen veel handaandoeningen zoals carpaal tunnelsyndroom, ziekte van Dupuytren, trigger finger, handletsels en aangeboren handafwijkingen. Ze zijn gespecialiseerd in de complexe anatomie van de hand.
Het verschil met andere artsen
Het is belangrijk om te begrijpen hoe een plastisch chirurg zich onderscheidt van andere artsen die cosmetische of huidbehandelingen aanbieden. Een plastisch chirurg heeft de meest uitgebreide opleiding van alle artsen die cosmetische ingrepen uitvoeren. In tegenstelling tot cosmetisch artsen of dermatologen, zijn plastisch chirurgen volledig opgeleid in chirurgische technieken, anesthesiologie en het omgaan met complicaties.
Een cosmetisch arts is een basisarts die aanvullende cursussen heeft gevolgd in cosmetische behandelingen, maar geen volledige chirurgische specialisatie heeft doorlopen. Voor complexere ingrepen of wanneer er complicaties kunnen optreden, is een plastisch chirurg de veiligere keuze. Lees meer over het verschil tussen een plastisch chirurg en cosmetisch arts.
De dagelijkse praktijk van een plastisch chirurg
Een werkdag van een plastisch chirurg is gevarieerd en dynamisch. De ochtend kan beginnen met een complexe borstreconstructie in het ziekenhuis, gevolgd door een middagprogramma met cosmetische consulten in de privékliniek. Tussendoor zijn er nacontroles van patiënten die eerder geopereerd zijn en bespreking van complexe gevallen met collega-specialisten.
Plastisch chirurgen werken vaak in multidisciplinaire teams. Bij borstreconstructie na kanker werken ze samen met oncologen, mammachirurgen en radiotherapeuten. Bij aangeboren afwijkingen zoals schisis zijn logopedisten, orthodontisten en KNO-artsen betrokken. Deze samenwerking zorgt voor de beste uitkomsten voor patiënten.
Naast opereren en consulten doen veel plastisch chirurgen ook wetenschappelijk onderzoek, geven ze onderwijs aan arts-assistenten in opleiding en dragen ze bij aan de ontwikkeling van nieuwe technieken. Het vakgebied blijft continu in ontwikkeling met nieuwe mogelijkheden op het gebied van microchirurgie, stamceltherapie en minimaal invasieve technieken.
Conclusie
Een plastisch chirurg is een hoogopgeleide medisch specialist die zich bezighoudt met het herstellen, reconstrueren en verbeteren van het menselijk lichaam. Van complexe borstreconstructies na kanker tot cosmetische neuscorrecties, van handchirurgie tot brandwondenzorg - het werkgebied is breed en veelzijdig.
De jarenlange opleiding garandeert dat plastisch chirurgen beschikken over uitgebreide kennis en vaardigheden om zowel reconstructieve als cosmetische ingrepen veilig en effectief uit te voeren. Ze kunnen omgaan met complicaties en werken volgens de hoogste medische standaarden.
Als je overweegt een plastisch chirurg te raadplegen, controleer dan altijd of de arts daadwerkelijk BIG-geregistreerd is als specialist plastische chirurgie. Dit garandeert dat je te maken hebt met een volledig opgeleide professional. Lees meer over wat je kunt verwachten tijdens een consult en veiligheid bij plastische chirurgie.
Op zoek naar een plastisch chirurg in de buurt?
Vind snel en eenvoudig een gekwalificeerde plastisch chirurg bij jou in de buurt via onze landelijke zoekgids.
Vind een Plastisch Chirurg